FRANCOIS HOLLANDE: Japo ilionekana kuwa ni safari ndefu hatimaye katua Ikulu

Francois Hollande

PARIS,

Ufaransa

TAREHE 6 Mei 2012, Ufaransa imempata rais mpya kupitia chama cha kisoshalisti, Francois Hollande, ambaye amemshinda rais aliyekuwa madarakani akitarajia kupata kipindi kingine cha uongozi, Nicolas Sarkozy, katika uchaguzi wa marudio uliofanyika mwishoni wa juma lililopita.

Hollande anakuwa rais wa kwanza wa kisoshalisti nchini Ufaransa kwa kipindi cha miaka 17; na amekuwa wa kwanza kumshinda rais aliyetumika kwa muhula mmoja tu, tangu mwaka wa 1981.

Wasoshalisti wanasema kazi ya mwanzo ni kufanya majadiliano tena juu ya sera za kiuchumi za Umoja wa Ulaya. Punde baada ya kura za awali kuonesha matokeo, Rais Sarkozy alikiri kuwa ameshindwa, na alimpigia simu Hollande kumtakia heri.

Historia yake

François Gérard Georges Hollande alizaliwa Agosti 12, 1954. Aliwahi kuwa katibu wa kwanza wa chama cha Socialist cha Ufaransa kuanzia 1997 hadi 2008 na Naibu wa Bunge la Ufaransa wa Jimbo la Corrèze 1 tangu mwaka 1997, na hapo awali aliwakilisha kiti cha ubunge kuanzia 1988 hadi 1993. Alikuwa Meya wa jiji la Tulle kuanzia mwaka 2001 hadi 2008, na alikuwa Rais wa Baraza Kuu la Corrèze kuanzia 2008 hadi 2012.

Maisha ya awali

Hollande alizaliwa katika eneo la Rouen, Seine-Maritime, Upper Normandy, katika familia ya kati. Mama yake, Nicole Frédérique Marguerite Tribert (1927-2009), alikuwa mfanyakazi wa jamii, na baba yake, Georges Gustave Hollande, alikuwa daktari wa koo, pua na masikio ambaye "aliwahi mara moja kugombea katika siasa za mitaa". Ubini wa "Hollande" "unaaminika kutoka kwa mababu waliotoroka Holland (Netherlands) katika karne ya 16 na kuchukua jina la nchi yao ya zamani." Hollande alilelewa katika dhehebu la Katoliki.

Elimu

Alisoma katika shule ya Saint Jean-Baptiste de La Salle, baadaye HEC Paris, shule ya utawala ya École, na Taasisi ya Mafunzo ya Siasa ya Paris. Alimaliza mwaka 1980. Aliishi nchini Marekani katika majira ya joto ya 1974 alipokuwa mwanafunzi wa chuo kikuu. Mara baada ya kuhitimu, alifanya kazi kama Diwani wa Mahakama ya Ukaguzi.

Kazi za mwanzo za kisiasa

Baada ya kazi za kujitolea kama mwanafunzi, François Mitterrand hatimaye alishindwa katika kampeni za uchaguzi wa rais 1974, Hollande alijiunga na Chama cha Kisosholisti miaka mitano baadaye. Haraka alionwa na Jacques Attali, mshauri mwandamizi wa Mitterrand, ambaye alipanga Hollande agombee katika uchaguzi wa Bunge la Taifa la Ufaransa mwaka 1981 katika jimbo la Corrèze dhidi ya aliyekuja kuwa rais, Jacques Chirac.

Hollande alishindwa na Chirac katika raundi ya kwanza, ingawa baadaye alikuwa Mshauri Maalum wa Rais mpya Mitterrand, kabla ya kufanya kazi chini ya Max Gallo, msemaji wa serikali. Baada ya kuwa Diwani wa Manispaa wa Ussel mwaka 1983, aligombea katika jimbo la Corrèze kwa mara ya pili mwaka 1988, wakati huu alichaguliwa kuingia katika Bunge.

Katibu wa kwanza wa Chama cha Kisosholisti

Mwisho wa kipindi cha Mitterrand madarakani ulivyokaribia, Chama cha Kisoshalisti kilipasuka kutokana na mapambano ya makundi ndani ya chama, kila kundi likitaka kushawishi mwelekeo wa chama. Hollande aliomba upatanisho ili chama kiungane nyuma ya Jacques Delors, Rais wa Tume ya Ulaya, lakini Delors alitangaza nia yake ya kugombea Urais wa Ufaransa mwaka 1995, na kusababisha Lionel Jospin kuanza upya mbio za uongozi wa chama.

Jospin alimchagua Hollande kuwa msemaji rasmi wa chama, na Hollande akagombea katika jimbo la Corrèze kwa mara nyingine tena mwaka 1997, alifanikiwa kurudi katika Bunge. Mwaka huo, Jospin akawa Waziri Mkuu wa Ufaransa, na Hollande akashinda na kuwa Katibu wa Kwanza wa chama cha Socialist wa Ufaransa, nafasi ambayo alishikilia kwa miaka kumi na moja. Kwa sababu ya nafasi kubwa sana ya Chama cha kisoshalisti ndani ya Serikali ya Ufaransa wakati wa kipindi hiki, nafasi ya Hollande iliwafanya baadhi kumuona kama "Makamu wa Waziri Mkuu". Hollande alichaguliwa kuwa Meya wa Tulle mwaka 2001, alishikilia nafasi hiyo kwa miaka saba.

Kujiuzulu mara moja kwa Jospin katika siasa kufuatia mshtuko wake wa kushindwa na mgombea Jean-Marie Le Pen katika raundi ya kwanza ya uchaguzi wa rais mwaka 2002 kulimlazimisha Hollande kutizamwa na umma wa chama kwa uchaguzi wa 2002 wa wabunge, ingawa aliweza kuzuia kushindwa na alichaguliwa tena katika jimbo lake mwenyewe, Chama cha Kisoshalisti kiliopoteza ushindi kitaifa.

Ili kujiandaa kwa Mkutano wa Chama mwaka 2003 katika eneo la Dijon, alipata msaada wa watu wengi mashuhuri wa chama na alichaguliwa tena kuwa Katibu wa Kwanza dhidi ya upinzani kutoka mrengo wa kushoto. Baada ya ushindi wa kushoto katika uchaguzi wa mwaka 2004 wa kikanda, Hollande alitajwa kuwa mgombea urais, lakini chama cha kisoshalisti kiligawanyika kuhusu Katiba ya Ulaya, na nguvu ya Hollande kwa nafasi ya "ndiyo" katika kura ya maoni ya Ufaransa kwa Katiba ya Ulaya iliyosababisha msuguano ndani ya chama. Ingawa Hollande alichaguliwa tena kama Katibu wa kwanza katika mkutano wa Le Mans mwaka 2005, mamlaka yake kwenye chama yalianza kushuka.

Hatimaye mwenzi wake wa ndani, Segolene Royal, alichaguliwa kuwakilisha Chama cha Kisosholisti katika uchaguzi wa rais wa 2007, ambapo alipoteza kwa Nicolas Sarkozy. Hollande alilaumiwa sana kwa kushindwa kwa Chama cha Kisoshalisti katika uchaguzi wa 2007, na alitangaza kuwa hatagombea mhula mwingine kama Katibu wa Kwanza. Hollande alitangaza hadharani kumuunga mkono Bertrand Delanoë, Meya wa Paris, ingawa ni Martine Aubry aliyefanikiwa kushinda mwaka 2008.

Kufuatia kujiuzulu kwake kama Katibu Kwanza, Hollande mara moja alichaguliwa kuchukua nafasi ya Jean-Pierre Dupont kama Rais wa Baraza Kuu la Corrèze mwezi Aprili 2008, nafasi aliyoishika hadi anachaguliwa kuwa rais.

Kufuatia kuchaguliwa kwake tena kama Rais wa Baraza Kuu la Corrèze Machi 2011, Hollande alitangaza kwamba atagombea katika uchaguzi ujao wa awali kuchagua mgombea wa chama cha kisoshalisti wa urais. Kufuatia kukamatwa kwa Strauss-Kahn kwa tuhuma za unyanyasaji wa kijinsia jijini New York Mei 2011, Hollande alionekana kuanza kuongoza kura ya maoni. Nafasi yake kama mgombea ilianzishwa na Strauss-Kahn aliposema hatatafuta nafasi ya uteuzi katika kinyang’anyiro hicho. Baada ya mfululizo wa mijadala mwezi wote wa Septemba, Hollande aliongoza katika kura katika duru ya kwanza iliyofanyika Oktoba 9 kwa asilimia 39 ya kura, dhidi ya Martine Aubry, aliyekuwa wa pili kwa asilimia 30 ya kura.

Uchaguzi wa pili ulifanyika Oktoba 16, 2011. Hollande alishinda kwa asilimia 56 ya kura kwa 43 za Aubry na hivyo akawa mgombea rasmi wa chama cha kisoshalisti wa urais kwa mwaka 2012. Baada ya matokeo ya awali, aliungwa mkono mara moja na wagombea wengine wa chama kwa ajili ya uteuzi, ikiwa ni pamoja na Aubry, Arnaud Montebourg, Manuel Valls na mgombea wa 2007, Segolene Royal.

Kampeni za urais za Hollande zilisimamiwa na Pierre Moscovici na Stéphane Le foll, Mbunge ambaye pia ni Mbunge wa Ulaya. Hollande alizindua kampeni zake rasmi na mkutano wa hadhara na hotuba kubwa katika eneo la Le Bourget Januari 22, 2012, mbele ya watu 25,000.

Tarehe 26 Januari iliainisha orodha kamili ya sera katika ilani yenye maazimio 60, ikiwa ni pamoja na mgawanyo wa shughuli za rejareja kutoka biashara za uwekezaji za kibenki; kupandisha kodi kwa makampuni makubwa, mabenki na matajiri; kutengeneza ajira za kufundisha 60,000; kurudisha umri rasmi wa kustaafu kutoka 62 hadi 60; kuanzisha ajira za ruzuku katika maeneo ya uhaba mkubwa wa ajira kwa vijana; kukuza zaidi viwanda nchini Ufaransa kwa kujenga uwekezaji wa benki za umma; kupitisha ndoa na haki za kuasili mtoto kwa wanandoa za jinsia moja, na kuwaondoa askari wa Kifaransa nchini Afghanistan mwaka 2012. Februari 9, alielezea kwa kina sera zake hasa kuhusiana na elimu katika hotuba kubwa katika eneo la Orleans.

Tarehe 15 Februari, Rais Nicolas Sarkozy alitangaza kugombea kwa awamu ya pili na ya mwisho, akikosoa vikali mapendekezo ya Hollande na kudai kuwa ataleta "maafa ya kiuchumi ndani ya siku mbili baada ya kuchukua madaraka" kama akishinda.

Katika ziara yake ya kwanza nje ya nchi kwa ajili ya kampeni zake, alitembelea Berlin, Ujerumani, Desemba 2011 kwenye mkutano wa Shirikisho wa Chama cha Kidemokrasi cha Kijamii, ambapo alikutana na Sigmar Gabriel, Peer Steinbrueck, Frank-Walter Steinmeier na Martin Schulz; pia alisafiri hadi Ubelgiji kabla ya kwenda Uingereza mwezi Februari 2012, alikokutana na kiongozi wa upinzani, Ed Miliband, na hatimaye Tunisia mwezi Mei 2012.

Duru ya kwanza ya uchaguzi wa rais ilifanyika 22 Aprili. François Hollande aliongoza kwa asilimia 28.63 ya kura, na kumkabili Nicolas Sarkozy katika duru ya pili. Katika mzunguko wa pili Jumapili iliyopita ya Mei 6, 2012, François Hollande alichaguliwa kuwa Rais wa Jamhuri ya Ufaransa kwa asilimia 51.7 ya kura.

Makala haya yameandaliwa na Bishop Hiluka kwa msaada wa vyanzo mbalimbali vya habari vya kimataifa.

MACKY SALL: Waziri mkuu wa zamani na meneja kampeni wa rais anayeingia ikulu

Macky Sall

DAKAR,

Senegal

ALIYEKUWA rais wa Senegal, Abdoulaye Wade, amekubali kushindwa na mpinzani wake, Macky Sall, katika dura ya pili ya uchaguzi wa Urais huku hirika la habari la serikali nchini Senegal likitoa habari za kukubali kwake kushindwa.

Wade alimpigia simu mpizani wake Macky Sall, na kumuambia kuwa amekubali kushindwa. Na maelfu ya wafuasi wa Macky Sall walijitokeza katika barabara za mji wa Dakar wakisherehekea ushindi wa kiongozi wao.

Miongoni mwa waliokuwa wakisherehekea ni Bi Seynabou Seck ambaye alishindwa kuficha furaha yake kwa kusema kuwa: "Niimefurahi sana, Macky bado ni kijana na tena ni mtu mpole sana na ana heshima! Kwa hakika anastahili ushindi huu. Kila mtu alikuwa akimuombea ashinde”.

Mshindi huyo wa duru hiyo ya pili ya uchaguzi wa urais ameutaja ushindi wake kama muamko mpya kwa raia wa Senegal. Macky Sall aliyazungumza hayo mara tu baada ya mpinzani wake Abdoulaye Wade mwenye umri wa 85 kukubali kuwa ameshindwa katika duru hiyo ya pili.

Wade alikuwa anataka kuchaguliwa tena kama raia wa Senegal kwa muhula mwengine wa tatu baada ya kubadilisha katiba ya nchi hiyo. Mabadiliko hayo yalizua machafuko na vurugu kubwa nchini humo.

Machafuko hayo yalishtua ulimwengu kwani tofauti na jirani zake Senegali imekuwa tulivu na haijawahi kuwa na mapinduzi ya kijeshi kama jirani zake. Lakini upinzani ulipinga hatua ya kiongozi wao mkongwe na kwenda mahakamani. Hata hivyo, mahakama iliidhinisha hatua ya Wade ya kubadili katiba ili aweze kusimama tena kama rais.

Na baada ya duru ya kwanza kukosa kuwa na mshindi wa moja kwa moja kwani hakuna aliyepata zaidi ya asilimia 50, ikiwa ni lazima kuwe na duru ya pili ambapo viongozi wote wa upinzani walimuunga mkoni Macky Sall.

Na sasa Macky Sall ambaye zamani alikuwa Waziri mkuu katika serikali ya Abdoulaye Wade ameibuka mshindi.

Historia yake

Macky Sall amezaliwa 11 Desemba 1961. Anatarajiwa kuapishwa rasmi kuwa rais keshokutwa, Jumapili tarehe 1 Aprili 2012. Aliwahi kuwa Waziri Mkuu wa Senegal kuanzia Aprili 2004 hadi Juni 2007 na alikuwa Rais wa Bunge la Senegal kuanzia Juni 2007 hadi Novemba 2008. Alikuwa Meya wa Fatick kuanzia 2002 hadi 2008 na kushikilia tena nafasi hiyo tangu Aprili 2009.

Sall alikuwa mwanachama wa muda mrefu wa chama kilichotawala cha Senegal Democratic Party (PDS). Baada ya kuingia katika mgogoro na Rais Abdoulaye Wade, aliondolewa kutoka katika wadhifa wake kama Rais wa Bunge mwezi Novemba 2008, hivyo alianzisha chama chake mwenyewe na kujiunga na upinzani. Amejitokeza kuwa Rais wa Senegal tarehe 25 Machi 2012 baada ya kuishinda tawala katika uchaguzi wa marudio.

Sall, mhandisi wa jiolojia ki taaluma, alizaliwa katika eneo la Fatick. Alikuwa Katibu Mkuu wa PDS wa Mkoa wa Fatick mwaka 1998 na aliwahi kuwa Katibu wa Taifa wa PDS mkuu wa Madini na Viwanda. Alikuwa Mshauri Maalum wa Nishati na Madini kwa Rais Abdoulaye Wade kuanzia Aprili 6, 2000 hadi Mei 12, 2001, pamoja na kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Kampuni ya Mafuta ya Senegal (PETROSEN) kuanzia Desemba 13, 2000 hadi Julai 5, 2001. Kisha akawa Waziri wa Madini, Nishati na Hydraulics mnamo Mei 12, 2001, na alipandishwa cheo na kuwa Waziri wa Nchi, lakini akiendelea na nafasi yake nyingine, tarehe 6 Novemba, 2002. Pia alikuwa Meya wa Fatick Juni 1, 2002.

Mnamo Agosti 27, 2003, Sall alihamishwa kutoka nafasi yake kama Waziri wa Nchi anayeshughulikia pia Madini, Nishati na Hydraulics na kuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Jumuiya za Mitaa, wakati pia akiwa msemaji wa serikali. Kisha aliteuliwa kuwa Waziri Mkuu na Rais Wade Aprili 21, 2004, wakati mtangulizi wake, Idrissa Seck, alipofukuzwa. Aprili 25, 2004, Seck akawa Makamu wa Rais wa PDS wa kamati ya uendeshaji.

Sall aliwahi kuwa mkurugenzi wa kampeni za Wade wakati wa uchaguzi katika uchaguzi wa rais wa Februari mwaka 2007, ambao Wade alishinda, akipata wingi wa kura katika raundi ya kwanza tu. Baada ya Wade kuapishwa, Sall aliwasilisha hati ya kujiuzulu kwake Aprili 10 na mara moja aliteuliwa tena.

Rais wa Bunge

Katika uchaguzi wa wabunge wa Juni 2007, Sall alichaguliwa kwenye Bunge kama mgombea katika orodha ya taifa ya Muungano wa Sopi. Baada ya uchaguzi, Wade alimteua kuwa Cheikh Hadjibou Soumaré kuwa Waziri Mkuu wa Juni 19, akichukua nafasi ya Sall, ambaye alikuwa amejiuzulu pamoja na serikali yake muda mfupi kabla. Sall alisema kuwa aliona fahari kwa kile alichokifanya wakati akiwa Waziri Mkuu.

Sall alichaguliwa kuwa Rais wa Bunge siku moja baadaye, mnamo Juni 20, 2007, alikuwa mgombea pekee na alipata kura 143 kutoka kwa manaibu 146 ya sasa. Sall na Wade wakaingia katika migogoro baadaye mwaka 2007 wakati Sall alipomuita mtoto wa Wade Karim, Rais wa Wakala wa Taifa wa Shirika la Kiislam (OIC), kwa ajili ya kusikilizwa katika Bunge kuhusu maeneo ya ujenzi jijini Dakar kwa Mkutano wa OIC uliopangwa kufanyika huko Machi 2008. Hii ilichukuliwa kama jaribio la Sall kutaka kudhoofisha nafasi ya Karim na uwezekano wa kushawishi ili kujijengea nafsi yake ya kuwania urais, kuchochea uadui wa Wade na wafuasi wake ndani ya PDS.

Mnamo Novemba 2007, Kamati ya Uendeshaji ya PDS iliifutwa nafasi ya Sall ya Naibu Katibu Mkuu, ambayo ilikuwa ya pili kwa madaraka katika chama, na hivyo kamati hiyo iliamua kuwasilisha muswada katika Bunge ambao uliomba kupunguza muda wa Rais wa Bunge wa kutoka miaka mitano hadi mwaka mmoja. Kufuatia kifo cha kiongozi wa kidini wa Mourides, Serigne Saliou Mbacké, mwishoni mwa Desemba 2007, mrithi wake, Serigne Mouhamadou Lamine Bara Mbacké, alimuomba Wade kumsamehe Sall; Wade baadaye alikutana na Sall na wawili walisemekana kupatana mwanzoni mwa Januari 2008.

Sall alibaki katika msuguano na uongozi wa PDS mwaka 2008.  Mwezi Septemba 2008, naibu wa PDS aliwasilisha muswada wa kupunguza muda wa Rais wa Bunge kwa mwaka mmoja, na baadaye katika mwezi huo, Sall aliitwa mbele ya Kamati ya Nidhamu ya PDS, ingawa hakujitokeza. Kwa jambo hili, Sall alishitakiwa kwa mipango binafsi ya kuleta mgawanyiko ndani ya chama, pia alidaiwa kufanya "kwa lengo la kudhoofisha chama na nchi", ikimaanishwa hasa kwa ziara ya Sall kwa Seneti ya Ufaransa na Mkataba wa 2008 wa chama cha Democratic nchini Marekani. Taarifa iliyotolewa na mshauri wa Sall wa kisiasa ililaani hatua ya kumuadabisha Sall kama "jaribio la kutaka kumfilisi kisiasa".

Oktoba 13, 2008, Bunge lilipiga kura ili kupunguza muda wa Rais wa Bunge kuwa mwaka mmoja, hii ilithibitishwa na Rais Wade Oktoba 21. Pamoja na jitihada za Sall kulinda nafasi yake, Bunge lilipiga kura ya kumfukuza katika nafasi hiyo ya Rais wa Bunge Novemba 9, 2008. Kulikuwa na kura 111 zilizotaka aondolewe na 22 dhidi ya kitendo hicho. Sall mara moja alitangaza kuwa anajiuzulu katika PDS; uamuzi huu ulimaanisha kwamba alikuwa anapoteza kiti chake katika Bunge, pamoja na kiti chake katika baraza la halmashauri ya manispaa ya Fatick na wadhifa wake kama Meya wa Fatick. Pia alisema kuwa angeunda chama kipya. Seck Mamadou alichaguliwa kuchukua nafasi ya Sall kama Rais wa Bunge la Novemba 16, 2008.

Katika upinzani

Sall ilianzisha chama chake mwenyewe, Alliance for the Republic–Yaakaar, mwanzoni mwa Desemba mwaka 2008. Wizara ya Mambo ya Ndani ilimtuhumiwa Sall kujihusisha na fedha haramu Januari 26, 2009; Sall alikanusha na kusema kuwa mashtaka yalikuwa ya kisiasa. Mwishoni mwa Februari 2009 iliamuliwa kutomshitaka Sall kutokana na kukosekana kwa ushahidi.

Kufuatia uchaguzi wa Machi 2009 wa halmashauri ya Fatick, Sall alichaguliwa tena katika nafasi yake ya mwanzo ya Meya mwezi Aprili 2009.  Alipata kura 44 kutoka kwa madiwani 45 wa manispaa wa wakati huo; madiwani watano wa Muungano wa Sopi hawakuwepo kupiga kura

Kampeni ya urais wa Senegal 2012

Matokeo ya awali ya uchaguzi wa rais Februari 26, 2012 yalionesha Sall kupata asilimia 26.5 ya kura dhidi ya 34.8 za Wade, na kulazimisha kurudiwa.

Katiba na uchaguzi

Sall anapenda kurejea kwenye mipaka ya awali ya muda wa urais. Katika mzunguko wa pili wa uchaguzi wa rais, Sall alitoa wito kwa wagombea wengine wote walioshiondwa kumsaidia na kumuacha Youssou N'Dour kwa sababu aliahidi kurejesha muda wa miaka mitano kutoka muhula uliopita wa miaka saba ambao Wade alitaka urejeshwe, pia alisema atahakikisha kwamba hakuna kiongozi anaweza kubaki madarakani kwa zaidi ya vipindi viwili.

Makala haya yameandaliwa na Bishop Hiluka kwa msaada wa vyanzo mbalimbali vya habari vya kimataifa.

Hii ndiyo Dini inayoenea kwa kasi kubwa nchini Tanzania

Charles Ekerege, Mkurugenzi Mkuu wa TBS

Machinjio ya ng'ombe

BISHOP HILUKA

Dar es Salaam

MAJUZI nilikutana na dokezo moja kutoka kwa Profesa Mbele alilolitoa kwenye blogu yake, kuwa ufisadi ndiyo dini inayoenea kwa kasi nchini Tanzania. Kwangu mimi hii ilikuwa ni habari kubwa mno. Japo ilikuwa ni kama dokezo tu (fupi mno) la kawaida, lakini ilinifanya kufikiria kwa kina huku nikilinganisha na hiki kinachoendelea kutokea nchini mwetu. Kwa kifupi nakubaliana na Profesa Mbele kuhusu hilo.

Profesa Mbele aliandika hivi: “Mara kwa mara ninawasikia watu wakiongelea suala la dini inayoenea kwa kasi kuliko zote Tanzania, Afrika au duniani kwa ujumla. Kila mtu ana mtazamo wake. Wengine wanatoa pia takwimu, ambazo sijui kama ni za kweli au ndoto. Ni mchezo wa kuringiana nani zaidi kwa kutumia takwimu, wakati dini ni suala la mtu binafsi. Wala hutaingia ahera kwa msingi kuwa dini yako hapa duniani ilikuwa na wafuasi wengi kuliko dini nyingine.

“Kwa mtazamo wangu, dini inayoenea kwa kasi kuliko zote Tanzania ni ufisadi na ushirikina. Ufisadi na ushirikina huo unaendelea kushamiri kiasi kwamba unajitokeza hata kwenye nyumba za ibada za dini mbalimbali. Hebu tutafakari hilo.”

Ni maneno machache lakini yaliyobeba ujumbe mkubwa mno na unaweza kuyaelezea kwa kurasa zaidi ya elfu moja. Binafsi nadhani kuenea kwa dini (ufisadi) hii kumesababishwa na nchi hii kuitupa misingi iliyoongozwa na Azimio la Arusha, kufumbia macho vitendo vya rushwa na kukubali wafanyabiashara ambao wengi wao historia zao binafsi katika suala zima la uadilifu zinafahamika waziwazi ndani ya jamii na zimekuwa zinatiliwa shaka sana kupewa nafasi kwenye vyama vya siasa, hasa chama tawala.

Wafanyabiashara hawa wakubwa wenye kashfa mbalimbali za kuhujumu Taifa wamekuwa wakijitokeza kugombania nafasi mbalimbali za kisiasa, wanapokosa huwa wanaamua kupandikiza watu wao katika uongozi ili kuhakikisha dili zao na biashara zao zinakaa sawa.

Kinyume na ilivyokuwa katika awamu ya kwanza na kipindi cha kwanza (1985-90) cha awamu ya pili ya uongozi wa nchi hii, uongozi wa Tanzania kwa sasa si dhamana tena kama tulivyokuwa tukifundishwa shuleni kwamba 'cheo ni dhamana'. Uongozi sasa hivi umegeuka kuwa njia ya kumfanya mtu mambo yake yamnyookee, uongozi umekuwa biashara 'bab kubwa' isiyo na hasara. Zamani uongozi ulikuwa ni mzigo lakini siku hizi uongozi ni ‘kuula’ kwa maana ya dhiki kutoweka kabisa.

Kuenea kwa dini hii ni matokeo ya wimbi la wafanyabiashara kujiingiza kwenye siasa na kuviteka vyama huku wakipandikiza watu wao kwenye uongozi. Inashangaa hata pale wataalamu wa fani tofauti wanapoacha fani zao na kukimbilia kwenye siasa. Hebu fikiria maprofesa, madaktari, wahandisi, na wataalamu wa fani mbalimbali wanaacha kazi zao walizosomea na kupigania kwenda kusinzia bungeni au kwenye mikutano ya halmashauri!

Wafanyabiashara hawa wana nguvu kubwa sana ndani ya vyama na hata serikalini, ndiyo maana sasa tunashuhudia wakisamehewa kodi kila mwaka huku ripoti ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG) ya mwaka 2009/10 aliyoitoa hivi karibuni ikionesha kwamba katika kipindi hicho misamaha ilifikia shilingi trilioni 1.2 (asilimia 18 ya bajeti yote ya serikali).

Kibaya zaidi, mawaziri na wabunge wetu ni miongoni mwa vigogo wanaojinufaisha na Sheria ya Msamaha wa Kodi kinyume cha taratibu. Orodha ya majina ya watu waliosamahewa kodi na Serikali katika mwaka wa fedha 2009/2010 inaonesha majina ya baadhi ya mawaziri, wabunge na wakuu wa taasisi za Serikali wakiwa wamenufaika na misamaha hiyo.

Viongozi hawa wameshiriki katika kuidhinisha shilingi bilioni 31 kununua bidhaa kwa matumizi ya Serikali pasipo kutolewa ufafanuzi, shilingi bilioni 8 kutumika bila kufuata utaratibu maalumu na shilingi milioni 143 kutumiwa na serikali kulipa mishahara kwa wafanyakazi hewa, watoro na waliostaafu! Yaliyomo kwenye ripoti hiyo yanasikitisha na kutisha sana.

Matokeo ya kushamiri kwa dini hii yamesababisha wataalamu wa wanyama, afisa afya na watendaji wa majinchio ya Vingunguti jijini Dar es Salaam kuruhusu kuletwa utumbo na nyama iliyooza na kuuzwa kwa wananchi, kitendo kilichovuka hata mipaka ya ubinadamu!

Ni nani atabisha kwamba dini hii haina nguvu na haijaenea nchini? Hata kama nchi inanuka rushwa na ufisadi, lakini ndiyo iwe kwa kiwango cha namna hii? Kwa hali ya kawaida, haihitaji kuwa msomi sana kubaini kuwa bidhaa ya kuoza kama ile italeta madhara makubwa sana kwa watu na pengine hata ndugu wa karibu wa wahusika.

Hii pia haina tofauti na ile habari Shirika la Viwango Nchini (TBS) kuruhusu bidhaa feki zitumike nchini. Tukubali au tukatae, hii ni dini inayoenea kwa kasi kutokana na kukumbatia rushwa, kuruhusu wafanyabiashara watawale mfumo wa uongozi kwa kupandikiza watu wao, na kutochukuliwa hatua thabiti kwa wanaobainika kufanya ‘madudu’.

Kushamiri kwa dini hii kumesababisha pia kuwapo habari kuwa vibali bandia 480 vimetolewa na kuidhinishwa na kigogo mmoja wa Idara ya uhamiaji mkoani Kilimanjaro. Vibali hivyo vimeisababishia Serikali hasara ya Sh 231 milioni. Serikali pia ilipata hasara ya Sh 86 milioni kutokana na vibali vingine bandia 84 vilivyokamatwa mwaka jana katika kiwanda kimoja wilayani Mwanga, huku kinara mkuu akidaiwa kuwa uraiani.

Hayo na mengine mengi yanatufanya tuamini kuwa sasa hii ndiyo dini iliyoshamiri nchini. Ni kipi kitatufanya tusiamini kuwa dini hii ndiyo inayoenea kwa kasi nchini?

ABDULLAH SENUSSI: Jasusi na shemeji wa Kanali Gaddafi anayehusishwa na uhalifu wa kivita

Abdullah Sanussi

Mauritania

TAARIFA za vyombo vya habari vya kimataifa imeikariri Serikali ya Libya kusisitiza kuwa ina uwezo wa kumfanyia kesi mkuu wa zamani wa usalama, Abdullah Sanussi, na imeomba arejeshwe nyumbani. Kumetolewa wito kuwa Sanussi apelekwe Mahakama ya Jinai ya Kimataifa, ICC, mjini Hague au Ufaransa, ambako ameshtakiwa kwa ugaidi.

Ingawa hakuna picha zilotolewa za Abdullah Sanussi tangu kuarifiwa kuwa amekamatwa nchini Mauritania, wakuu wa Libya wanasema wana hakika kuwa ametekwa, na wameomba kuwa arejeshwe nyumbani.

Mkuu huyo wa ujasusi wa Kanali Gaddafi, anakabiliwa na mashtaka kadhaa, pamoja na yale yanayohusu mauaji. Serikali ya mpito ya Libya ina hamu kuwa arejeshwe nyumbani kufikishwa mahakamani haraka.

Lakini kuna wasiwasi, kwa sababu serikali kuu ya Libya bado haina nguvu, na bado hakuna mfumo wa sheria unaoweza kufanya kesi ya al-Sanussi au viongozi wengine wa zamani wa utawala wa Gaddafi.

Ufaransa imeshasema kuwa itapenda kumpata al Sanussi kwa sababu ya kuhusika kwake na shambulio la bomu kwenye ndege ya Ufaransa mwaka wa 1989.

Pia kuna wito mwengine kuwa mwanasiasa huyo apelekwe ICC, ambako anakabiliwa na mashtaka ya kushiriki kwenye shughuli za kufyeka upinzani wa Libya mwaka jana.

Wakuu wa Mauritania bado hawakusema vipi watajibu maombi hayo, na inaweza kuchukua muda kabla ya afisa huyo kurejeshwa nyumbani - afisa aliyechukiwa na kuogopwa kabisa nchini mwake.

Historia yake

Abdullah Senussi amezaliwa tarehe 5 Desemba, mwaka 1949. Raia huyu wa Libya alikuwa mkuu wa upelelezi na shemeji wa aliyekuwa rais wa Libya, Kanali Muammar Gaddafi. Alikuwa amemuowa shemeji wa Kanali Gaddafi.

Maafisa wa polisi wa Kiskochi wana mpango wa kumhoji al-Senussi kuhusu uhusiano wake na mabomu yaliyoripua Lockerbie, wakiongeza matarajio ya kuibua kesi ya pili kuhusu shambulio la Lockerbie.

Kwa mujibu wa gazeti la The Guardian la Uigereza, al-Senussi alikuwa na sifa ya ukatili tangu miaka ya 1970. Katika miaka ya 1980 alikuwa mkuu wa usalama wa ndani nchini Libya, katika kipindi ambacho wapinzani wengi wa Gaddafi waliuawa. Baadaye, alielezewa kama mkuu wa upelelezi wa kijeshi, lakini haijawekwa wazi kama kweli aliwahi kuwa na cheo hicho.

Mwaka 1999 alikutwa na hatia wakati akiwa hayupo mahakamani nchini Ufaransa kwa kushiriki kwake katika shambulio la bomu 1989 katika ndege ya abiria iliyokuwa ikiruka Niger ambalo lilisababisha vifo vya watu 170. Walibya wanaamini kuwa hawezi kukwepa tuhuma za mauaji ya wafungwa 1,200 katika jela ya Abu Salim mwaka 1996. Pia anadhaniwa kuwa nyuma ya mauaji ya mwaka 2003 ya mrithi wa ufalme wa Saudi Arabia, Prince Abdullah.

Mtandao wa Ubalozi wa Marekani umemuelezea al-Senussi kama msiri wa Gaddafi ambaye alifanya "mipango yake mingi ya matibabu". Wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Libya vya 2011, al-Senussi alilaumiwa kwa kuchochea mauaji katika mji wa Benghazi na kuajiri mamluki wa kigeni. Aliaminika kuwa na maslahi makubwa ya kibiashara katika Libya.

Tarehe 1 Machi 2011, gazeti la Libya la Quryna lilitoa taarifa kwamba Gaddafi alimfukuza kazi al-Senussi.

Tarehe 16 Mei 2011, mwendesha mashitaka wa Mahakama ya Kimataifa ya Makosa ya Jinai alitangaza kuwa anatafuta kibali cha kukamatwa kwa Abdullah Senussi kwa madai ya uhalifu dhidi ya binadamu.

Tarehe 21 Julai 2011, vyanzo vya upinzani nchini Libya vilidai kuwa Senussi alikuwa ameuawa katika shambulizi lililofanywa na waasi wenye silaha katika jiji la Tripoli, hata hivyo, saa chache baadaye vyanzo hivyo kukanusha madai yao yaliyotolewa kabla na hata baadhi wakasema kuwa huenda alikuwa amejeruhiwa tu.

Tarehe 30 Agosti 2011, kulikuwa na taarifa kuwa watoto wote wawili; wa Senussi, Mohammed Abdullah al-Senussi, na wa Kanali Muammar Gaddafi, Khamis, waliuawa wakati wa mapigano na vikosi vya NATO na NTC katika eneo la Tarhuna. Mnamo mwezi Oktoba, kituo cha televisheni cha Arrai, mtandao uliokuwa ukimuunga mkono Kanali Gaddafi nchini Syria ulithibitisha kuwa Mohammed Senussi na Khamis Gaddafi walikuwa wameuawa tarehe 29 Agosti.

Tarehe 20 Oktoba, Waziri wa Mambo ya Kigeni wa Niger, Mohammad Bazoum, aliliambia shirika la habari la Reuters kwamba alikuwa kakimbilia Niger. Hata hivyo, mpiganaji wa Libya baadaye aliliambia gazeti la The Guardian kwamba waasi walikuwa wanashikilia watu wengine watatu ambao walikuwa katika msafara wa Gaddafi wakati alipouawa na kwamba aliamini kuwa mmoja wao alikuwa Senussi.

Watu wengine wawili walitambuliwa kama mwana wa Gaddafi aliyeuawa, Mutassim na mmoja wa makamanda wake wa kijeshi, Mansour Dhao, ambaye alikuwa bado hai na kuthibitisha utambulisho wake, pamoja na maelezo ya kifo cha mtoto wa Gaddafi, kwa shirika la Haki za Binadamu wakati wakiwa katika hospitali hiyo; Dhao awali alidhaniwa kuwa alikuwa kakimbilia Niger.

Hata hivyo, baadaye zilisikika taarifa kwamba Senussi katoka katika maficho yake nchini Niger kumsaidia Saif al-Islam Gaddafi ili atoroke kutoka nchini Libya. Senussi aliripotiwa kuwa alitekwa nyara tarehe 20 Novemba karibu na mji wa Sabha. Baadaye ilitolewa taarifa ya kwamba angeweza kuchukuliwa hadi Tripoli kujibu mashtaka ya uhalifu dhidi ya binadamu, kwa mujibu wa Baraza la Mpito la Taifa.

Hata hivyo, mwendesha mashitaka mkuu wa ICC, Luis Moreno Ocampo, alionesha wazi kuwa na shaka kama kweli Senussi alikuwa kakamatwa. Waziri wa Ulinzi wa Libya, Osama Jweli, pia alisema kuwa hakuna ushahidi wa Senussi kuwa alikuwa katekwa. Mnamo tarehe 4 Desemba 2011, Abdullah Nakir, afisa wa Libya, alikiambia chombo cha habari cha Al Arabiya kwamba Senussi alikamatwa na alikuwa akihojiwa kuhusu kituo cha siri cha nyuklia ambacho Gaddafi alikuwa akikiendesha, lakini alikiri kwamba serikali ya Libya haikuweza kutoa picha yoyote ya yeye akiwa chini ya ulinzi.

Tarehe 17 Machi 2012, taarifa za vyombo vya habari zilisema kuwa Senussi ametiwa mbaroni katika uwanja wa ndege wa Nouakchott katika nchi ya Mauritania. Serikali ya Libya inaelezwa kutoa ombi la kumtaka al-Senussi apelekwe nchini Libya kwa mahojiano.

Makala haya yameandaliwa na Bishop Hiluka kwa msaada wa vyanzo mbalimbali vya habari vya kimataifa.

KIPSANG NA KEITANY: Wakenya wanaoitangaza vyema nchi yao katika riadha

Mary Keitany

Wilson Kipsang

LONDON,

Uingereza

WILSON Kipsang na Mary Keitany kutoka Kenya walichukua ushindi kwa kishindo katika mashindano ya Jumapili ya iliyopita katika mbio za London Marathon mwaka 2012. Katika mbio za wanaume, Kipsang aliweza kuongoza katika maili saba za mwisho, na ilikuwa nusra avunje rekodi ya mashindano ya London.

Alimaliza kwa muda usiokuwa rasmi wa saa 2:04.44. Mkenya mwenzake Martin Lel alifanikiwa kumpita mwanariadha wa Ethiopia, Tsegaye Kebede, na ambaye ameshawahi kuwa mshindi wa mashindano ya London, na kumaliza katika nafasi ya pili, ikiwa ni kasi ya juu mno katika kumalizia mashindano.

Kebede, aliyemaliza wa tatu, alifanikiwa kuwazuia Wakenya kuzoa nafasi zote tatu za mwanzo kwa upande wa mbio za wanaume, lakini kwa upande wa kina dada juhudi za Waethiopia hazikufanikiwa kwani mkenya mwingine, Mary Keitany alifanikiwa kuhifadhi ubingwa wake kwa mwaka wa pili mfululizo, kwa kushinda katika muda wa 2:18.37.

Historia ya Wilson Kipsang Kiprotich

Wilson Kipsang Kiprotich amezaliwa tarehe 15 Machi 1982. Ni mkimbiaji wa mbio ndefu, anayetoa ushindani katika mbio za kuanzia km 10 hadi marathon kamili.

Anashikilia nafasi sita kwa kasi zaidi katika mbio za nusu marathon (dakika 58:59). Nafasi yake bora katika marathoni ni saa 2:03:42 aliyoiweka mwaka 2011 katika Frankfurt Marathon iliyomfanya kuwa wa pili kwa kasi katika muda wote nyuma ya Mkenya mwenziye, Patrick Makau (aliyekimbia kwa 2:03:38). Ni mshindi mara mbili wa mashindano ya Frankfurt (2010 na 2011) na pia alishinda katika mashindano ya Lake Biwa Marathon na London Marathon (2012).

Kipsang anatoka Wilaya ya Keiyo nchini Kenya, alianza ushindani wa mbio katika Polisi, na kumaliza wa pili katika kilomita 10 za Tegla Loroupe Peace. Akaanza mbio za kimataifa mwaka 2007 na mwaka huo alichukua nafasi ya pili katika mbio za Tilburg, akiweka rekodi ya muda wa 46:27, na alishinda mbio za Hem (kwa muda wa 27:51 akiwa wa nne kwa kasi katika mbio za km 10 mwaka huo). Pia alichukua nafasi ya tatu katika michuano ya Jeshi la Polisi nchini Kenya, na kumaliza nyuma ya Richard Mateelong.

Katika mashindano Bora ya Dunia ya kilomita 10, alishika nafasi ya tatu kwa muda wa 28:09, akishindwa na Deriba Merga na Sila Kipruto.

Alirudi katika mbio za Tilburg mwaka 2008, na kumaliza tena akiwa wa pili kwa sekunde mbili tu nyuma ya mshindi, Abiyote Guta. Kilele chake kwa mwaka huo kilikuwa katika Nusu Marathon za Delhi. Kipsang alimsukuma Merga, mshindi wa World Road Champion mwaka 2006, karibu kabisa na mstari wa kumalizia lakini alimaliza wa pili nyuma yake. Pamoja na kumaliza nafasi ya pili, Kipsang alifurahishwa na ubora wake kwa zaidi ya dakika 59:16. Pia alikuwa wa tatu kwa kasi katika nusu marathon kwa kwa mwaka huo, Merga na Haile Gebrselassie wakiwa mbele yake.

Kipsang alianza kwa nguvu 2009, kwa kushinda Nusu Marathon za Egmond katika hali ya baridi. Kazi nzuri nyingine ni pale alipotwaa nafasi ya pili katika mbio za Nusu Marathoni za Ras Al Khaimah - muda wake ni 58:59 uliomfanya kushika nafasi ya pili na akawa wa nne kukimbia chini ya dakika 59. Pamoja na kuwa bora mwaka 2009 katika Nusu Marathon ya Berlin, aliishia katika nafasi ya tatu ambayo ilikuwa ni mara ya kwanza, ambapo wakimbiaji wote wanne wa juu kumaliza chini ya saa moja.

Alishiriki katika mashindano ya World 10k ya Bangalore Mei 2009, na kumaliza wa nne. Alimaliza wa kwanza katika Nusu Marathoni ya Mabingwa ya IAAF mwishoni mwa mwaka huo, na kuchukua nafasi ya nne kwa muda wa 01:00:08.

Mwaka 2010 alishiriki mara ya kwanza katika mbio za Marathoni za Paris mnamo Aprili 2010, na alishika nafasi ya tatu katika muda wa saa 2:07:13, nusu dakika nyuma ya mshindi, Tadesse Tola. Alishinda katika marathoni za Frankfurt mwezi Oktoba katika rekodi mpya ya saa 02:04:57, akimshinda Tadesse kwa zaidi ya dakika. Ubora wake mpya ulimfanya kuwa wa nane kwa kasi katika muda wote. Alishinda mbio zake za tatu za Lake Biwa Marathon mwaka 2011, akimshinda Deriba Merga katika rekodi ya saa 2:06:13. Alitetea taji lake katika mbio za Frankfurt, alijitokeza ndani ya sekunde nne, kabla ya kuvuka mstari wa mwisho kwa saa 2:03:42, na kuwa mtu wa pili kwa kasi katika marathon kwa muda wote.

Mwaka 2012 alianza na kumaliza katika nafasi ya tatu katika mbio za Nusu Marathoni za RAK.

Historia ya Mary Jepkosgei Keitany

Mary Jepkosgei Keitany amezaliwa Januari 17, 1982 katika eneo la Kisok, wilaya ya Baringo. Ni mwanariadha kutoka Kenya wa mbio ndefu. Alishinda medali ya fedha mwaka 2007 katika Mbio za Dunia za Mabingwa za IAAF na akawa bingwa wa dunia katika Nusu Marathon miaka miwili baadaye. Alishinda mbio za London Marathon za 2011 kwa saa 2:19:19 zikimfanya kuwa wa nne kwa kasi kwa upande wa wanawake katika muda wote.

Rekodi yake ya muda wa saa 1:05:50 katika mbio za nusu marathoni ndiyo rekodi ya dunia kwa wanawake. Pia anashikilia rekodi ya dunia katika maili 10 kwa wanawake (dakika 50:05), kilomita 20 (62:36), na km 25 (1:19:53).

Alianza kushiriki mbio alipokuwa shule ya msingi. Mwaka 2002, alijiunga na Hidden Talent Academy. Januari 2006 alikuwa katika nafasi ya 21 katika mbio zake za kwanza (Mbio za Wanawake za Shoe4Africa, baada ya mafanikio kadhaa katika mashindano ya kitaifa, alishiriki nje ya nchi kwa mara ya kwanza, akashinda katika baadhi ya mbio za barabarani barani Ulaya).

Alishinda medali ya fedha katika Mbio za Mabingwa za Dunia za IAAF mwaka 2007, akimaliza wa pili nyuma ya Lornah Kiplagat aliyevunja rekodi ya dunia. Ameolewa na Mkenya mwenzake mwanamichezo, Charles Koech, mwishoni mwa mwaka 2007 na walipata mtoto, Jared Kipchumba 2008. Baada ya mwaka kuwa nje, alirudi katika mashindano ya Dunia ya 10k Bangalore Mei 2009. Alimaliza wa pili nyuma ya mshindi, Aselefech Mergia, lakini akaweka rekodi mpya ya ubora ya 32:09 katika km 10. Septemba mwaka huo, alimaliza kwa 1:07:00 katika mashindano ya 2009 ya Nusu Marathoni ya Lille, ambayo ilikuwa ni alama ya ushindi na akawa wa saba kwa kasi katika muda wote.

Mashindano ya Lille ilimaanisha kuwa alifuzu kwa Mashindano ya Dunia ya Mabingwa ya Nusu Marathoni ya IAAF 2009 mjini Birmingham. Alimshinda Aberu Kebede katika ushindi wake wa kwanza wa michuano ya Dunia, akaweka rekodi mpya ya ubora ya saa 1:06:36 na kuvunja rekodi ya michuano. Pia alichukua medali ya dhahabu ya pili kama sehemu ya kikosi cha ushindi cha Kenya katika mashindano ya timu. Muda wake wa km 15 wa dakika 46:51, ni bora zaidi kuliko rekodi ya dunia iliyowekwa na Kayoko Fukushi wa Japan ya 46:55. Muda wake ulikuwa wa pili kwa kasi kwa muda wote katika nusu marathon (baada ya Lornah Kiplagat) na mkurugenzi wa New York City Marathon, Maria Wittenberg, alitabiri kwamba Keitany anaweza kuwa bora ulimwenguni katika marathon katika miaka ijayo. Nusu marathon ilikuwa rekodi mpya ya Afrika, rekodi ya awali ya saa 1:06:44, iliwekwa na Elana Meyer wa Afrika Kusini mwaka 1999. Pia aliishinda rekodi ya bingwa aliyemtangulia wa Kenya ya saa 1:06:48 aliyoiweka huko Udine miaka miwili kabla.

Alishinda mbio za 2010 za Nusu Marathon za Abu Dhabi. Pia alishinda mbio za 2010 za Berlin 25K, akiweka rekodi mpya ya dunia kwa saa 01:19:53. Rekodi ya awali ilikuwa inashikiliwa na Mizuki Noguchi wa Japan tangu mwaka 2005. Alitumia mbio za Nusu Marathon za Ureno mwezi Septemba kama maandalizi kwa mbio za New York na kuongoza kuanzia mwanzo na kushinda kwa muda wa saa 1:08:46. Katika ukimbiaji wake wa kwanza katika Marathon za 2010 NYC alikuwa miongoni mwa watu watatu walioongoza lakini alishindwa katika hatua za mwisho kukamilisha katika saa 2:29:01 na kushika nafasi ya tatu.

Keitany aliuanza 2011 kwa kuvunja rekodi aliposhinda Nusu Marathon za Ras Al Khaimah na kuweka rekodi ya dunia ya 01:05:50. Hii ilikuwa mara ya kwanza kwa mwanamke kukimbia kwa chini ya dakika 66 na kuweka rekodi kadhaa zingine baadaye, ikiwa ni pamoja na rekodi ya dunia ya 1:02:36 kwa km 20 na ile ya km 8 na maili 10. Kisha alishinda katika marathoni za 2011 za London katika muda wa saa 02:19:17, na kuwa wa nne kwa kasi katika muda wote kwa wanawake. Alishinda kwa mara ya pili katika mbio za Nusu Marathoni za Ureno na kuboresha rekodi yake mwenyewe kwa saa 1:07:54.

Alikusudia kuboresha rekodi yake ya dunia ya Nusu Marathoni ya 2012 RAK, lakini hali ya upepo ilimfanya kutumia muda wa saa 1:06:49 akishinda kwa muda zaidi kuliko mwaka uliopita.

Makala haya yameandaliwa na Bishop Hiluka kwa msaada wa vyanzo mbalimbali vya habari.

JIM YONG KIM: Aukwaa urais wa Benki ya Dunia licha ya shinikizo

Jim Yong Kim

Marekani

BODI ya Benki ya Dunia imemchagua mwanazuoni wa Marekani, Jim Yong Kim, kuwa rais wa Benki hiyo. Hii ni licha ya shinikizo kutaka nafasi hiyo kumuendea raia asiye Mmarekani. Dk. Kim ni mtaalamu wa Afya akiwa na uzoefu wa nchi zinazoendelea.

Kim alikuwa akipambana na Waziri wa fedha wa Nigeria Ngozi Okonjo-Iweala. Waziri huyo aliungwa mkono na nchi kadhaa zinazoendelea. Hata hivyo alikabiliwa na ushindani mkali kutoka kwa wajumbe wanaopiga kura ambao wengi hutoka Ulaya na Marekani.

Rais wa sasa, Robert Zoellick, anamaliza mhula wake wa miaka mitano hapo mwezi Juni.

Historia yake

Jim Yong Kim amezaliwa tarehe 8 Desemba 1959, ni daktari Mmarekani mwenye asili ya Korea na Rais wa 17 wa Chuo cha Dartmouth. Zamani alikuwa Mwenyekiti wa Idara ya Afya na Tiba ya Jamii katika Shule ya Tiba ya Harvard, na alikuwa mmoja wa waanzilishi na mkurugenzi mtendaji wa Taasisi ya Washirika Katika Afya (PIH). Machi 2, 2009, Kim aliteuliwa kuwa rais wa Chuo cha Dartmouth. Kim pia ni Mmareka wa kwanza mwenye asilia ya Asia kushika nafasi ya rais katika taasisi ya Ivy League.

Machi 23, 2012, Rais Barack Obama alitangaza kuwa Marekani itamteua Kim kama Rais wa Benki ya Dunia ajaye. Aprili 16, Kim alichaguliwa kuwa rais na ataanza kazi Julai 1.

Alizaliwa jijini Seoul, Korea ya Kusini, Jim Yong Kim na familia yake walihamia Marekani akiwa na umri wa miaka mitano na kukulia Muscatine, katika Jimbo la Iowa. Baba yake alifundisha somo la afya ya meno na kinywa katika Chuo Kikuu cha Iowa, wakati mama yake alipata shahada yake ya uzamivu (Ph.D.) katika falsafa. Kim alipata masomo ya juu katika shule ya Muscatine. Baada ya mwaka mmoja na nusu katika Chuo Kikuu cha Iowa, alihamishiwa Chuo Kikuu cha Brown, ambapo alihitimu shahada ya kwanza mwaka 1982. Alihitimu shahada ya udaktari kutoka Shule ya Tiba ya Harvard mwaka 1991, na shahada ya uzamivu (Ph.D.) kutoka Chuo Kikuu cha Harvard, Idara ya anthropolojia (elimu ya binaadamu), mwaka 1993.

Kazi

Jim Yong Kim, pamoja na Paul Farmer, Todd McCormack, Thomas J. White na Ophelia Dahl, walianzisha Taasisi ya Washirika Katika Afya (PIH) mwaka 1987. Shirika lililenga katika mpango wa huduma za afya ya jamii nchini Haiti, ambao ulilenga kutoa tiba kulingana na mahitaji ya ndani na mafunzo ya jamii kuyatekeleza. Mwanzoni mwa miaka ya 1990, mpango wa Haiti ulihudumia watu zaidi ya 100,000. Ni mafanikio ya ajabu kutibu magonjwa ya kuambukiza kwa gharama nafuu, wakitumia dola 150 na 200 kutibu wagonjwa wa kifua kikuu majumbani mwao, matibabu ambayo yangegharimu dola 15,000 hadi 20,000 katika hospitali nchini Marekani. Kim alikuwa mtu muhimu katika kubuni itifaki ya matibabu na kukata mikataba kwa bei nafuu, na ufanisi zaidi.

Mwaka 2003 Kim alijiunga na Shirika la Afya Duniani (WHO) kama mshauri wa mkurugenzi mkuu. Mwezi Machi 2004, aliteuliwa kuwa mkurugenzi wa Shirika la Afya Duniani wa idara ya VVU/UKIMWI, baada ya kuonesha mafanikio katika mipango ya kupambana na ugonjwa huo kupitia taasisi ya PIH. Dk. Kim alisimamia kazi zote za Shirika la Afya Duniani kuhusiana na VVU/UKIMWI, akilenga mpango wa kusaidia nchi zinazoendelea kuongeza matibabu yao, kuzuia, na mipango ya huduma.

Kuanzia mwaka 1993, Dk. Kim alikuwa mhadhiri katika Shule ya Tiba ya Harvard, hatimaye akawa profesa katika tiba, tiba ya jamii na haki za binadamu. Alipoondoka mwaka 2009, Kim alishikilia cheo cha mwenyekiti wa Idara ya Afya na Tiba ya Jamii, Mkuu wa Idara ya Global Health Equity katika Hospitali ya Brigham na Wanawake, na Mkurugenzi wa Kituo cha François Xavier Bagnoud wa Afya na Haki za Binadamu katika Shule ya Afya ya Umma ya Harvard.

Katika miongo yake miwili ya kazi aliboresha afya katika nchi zinazoendelea, Kim amekuwa akishiriki katika jitihada kadhaa ya utafiti na kitaaluma. Katika miaka ya karibuni, Kim ameongoza maendeleo mapya akilenga katika kuboresha utekelezaji na utoaji wa shughuli za afya katika jamii maskini duniani kote.

Akiwa Harvard, Kim alichapisha makala mbalimbali kwa ajili ya majarida ya kitaaluma na kisayansi, ikiwa ni pamoja na New England Journal of Medicine, Lancet, Science, na mengineyo, na kuchangia katika vitabu kadhaa. Mtaalam wa kifua kikuu, Kim pia alikuwa mwenyekiti au mjumbe katika kamati kadhaa katika sera ya kimataifa ya TB.

Machi 2009, Kim alikuwa Rais wa 17 wa Chuo cha Dartmouth, akiwa Mmarekani wa kwanza mwenye asili ya Asia kushika madaraka ya urais katika taasisi ya Ivy League. Kim amesimamia maendeleo ya programu kadhaa ya kiubunifu katika Chuo cha Dartmouth, akitumia uzoefu wake wa zamani katika huduma za afya na masuala ya kimataifa. Januari 2010, Kim alisaidia wanafunzi wenzake wa Dartmouth na kitivo kupitia taasisi aliyoianzisha, Taasisi ya Washirika Katika Afya, na mashirika mengine, kukabiliana na tetemeko kubwa la ardhi nchini Haiti, na kuanzisha taasisi ya Dartmouth Haiti Response. Mpango huo ulisababisha upatikanaji wa zaidi ya dola milioni 1 katika michango, utoaji wa tani 18 ya vifaa tiba na wataalamu wa afya 25 wa kujitolea nchini Haiti, pamoja na mamia ya wanafunzi wa kujitolea.

Aprili 2010, Kim alizindua Mradi wa Kitaifa wa Chuo katika Uboreshaji wa Afya (NCHIP), ambao huzileta pamoja taasisi za kitaalam kuendeleza mbinu za kushughulikia masuala ya afya ya mwanafunzi. Mradi ulizindua programu yake, jitihada za kukabiliana na ulevi, mwezi Aprili 2011. Mei 2010, Kim alisaidia upatikanaji dola milioni 35 kuanzisha Kituo cha Dartmouth kwa ajili ya Huduma ya Afya na Sayansi. Kituo kilianzisha uwanja mpya wa mafunzo ya utafiti, kukuza ushirikiano wa kimataifa kati ya watafiti na madaktari, kutekeleza, na kuweka mipango mipya ya ubora wa huduma kwa gharama nafuu. Mwaka 2012, kufuatia wasiwasi mkubwa na juhudi za Kim kushughulikia unyanyasaji wa kijinsia chuoni, Dartmouth ilirithi hatua mpya ya chuo ya kuwaelimisha wanafunzi juu ya umuhimu wa kuingilia uangalizi katika kesi za kushambuliwa kingono kama sehemu ya Mpango wa Uelewa wa Unyanyasaji wa Kingono.

Mwaka 2011, Kim alikosolewa kutokana na kukataa kutoa bajeti ya chuo, na hivyo kusababisha sehemu ya azimio kwa kitivo kudai maelezo zaidi. Kim akajibu kwa kutoa ripoti kubwa ya ziada juu ya bajeti na kufanya mkutano wa hadhara na kitivo ambao baadaye walionesha kuridhika na majibu. Hata hivyo, Kim hakushughulikia ombi la Mkutano wa Wanafunzi walioomba kupata taarifa juu ya bajeti yote inayozidi dola 10,000. Mwaka 2011, wahariri wachache walionekana katika gazeti la wanafunzi la Dartmouth wakionesha kutoridhika na urais wa Kim, na mmoja akamuelezea Kim kama "asiye na umaarufu miongoni mwa wanafunzi wengi siku hizi." Uongozi wake pia umekosolewa kutokana na kashfa ya udhalilishaji, ambayo ilisababisha mashitaka dhidi ya udugu na kuundwa kwa kikosi kazi cha kushughulikia kashfa; na kukiwa na maoni kutoka kwa baadhi ya kuwa Kim hakutumia muda wa kutosha chuoni.

Machi 23, 2012, Rais wa Marekani, Barack Obama alitangaza uteuzi wake wa Jim Yong Kim kuwa rais wa Benki ya Dunia. Siku hiyohiyo Jim Yong Kim alituma barua akihutubia Jumuiya ya Dartmouth akisema kuwa nafasi ilikuwa ni "moja ya taasisi muhimu zaidi ya kupambana na umaskini na kutoa msaada kwa nchi zinazoendelea katika dunia ya leo. Baada ya kutafakari sana, nimekubali uteuzi huu kwa huduma ya kitaifa na kimataifa "na kwamba" kama nitachaguliwa, Bodi yetu itachukua hatua zinazofaa ili kuhakikisha mwendelezo wa uongozi na utafiti. Kwa sasa, nabakia kuwa rais wa Dartmouth".  Aprili 16, 2012, Benki ya Dunia ilimchagua rasmi Kim kuwa rais wake ajaye.

Maisha binafsi

Kim, amemuoa Younsook Lim, daktari wa watoto katika Hospitali ya Watoto ya Boston, wana watoto wawili, Thomas, ambaye alizaliwa mwaka 2000, na wa pili aliyezaliwa Februari 27, 2009, siku chache kabla ya kutangazwa kwa urais wa Kim katika Chuo cha Dartmouth. Anashiriki kikamilifu katika aina mbalimbali za michezo, ikiwa ni pamoja na mpira wa kikapu, volleyball, tennis, na golf.

Makala haya yameandaliwa na Bishop Hiluka kwa msaada wa vyanzo mbalimbali vya kimataifa.

AMADOU TOUMANI TOURE: Apinduliwa wiki chache kabla hajaachia madaraka

* Alipo kwa sasa ni kizungumkuti

Amadou Touman Toure

BAMAKO,

Mali

HIVI karibuni wanajeshi nchini Mali waliupindua uongozi wa nchi hiyo uliokuwa chini ya Amadou Touman Toure. Kadhalika waasi wanaoongozwa na Watuareg wamezidi kuteka maeneo mengine ya nchi hiyo na wamesonga mbele katika maeneo ya Kaskazini ya Mali, eneo kubwa wanalodai liwe huru.

Hali ya wasiwasi inazidi kuongezeka kuhusu harakati za makundi ya wapiganaji wa Kiislamu Kaskazini ya Mali baada ya waasi hao wanaoongozwa na Watuareg kuyateka maeneo makuu ya eneo hilo wiki iliyopita.

Waasi hao wakiongozwa na makamanda Watuareg wameteka maeneo zaidi katika mkoa wa kati wa Mopti kwa mujibu wa wakazi wa eneo hilo. Wameingia katika mji mdogo wa Hombori ulio kilometa 300 Kaskazini mwa mji mkuu wa mkoa wa Mopte bila ya mapigano yoyote.

Awali walisema mji wa Homboni hauko katika eneo la Azawad wanalodai liwe huru. Hakuna ishara yoyote kama watasonga mbele kuelekea Kusini. Wapiganaji wa kundi la Waislamu la Ansar Eddine wameanza kutekeleza kanuni za sheria za Kiislamu katika miji mikuu mitatu iliyotekwa na waasi mwishoni mwa wiki iliyopita.

Taarifa kutoka Kidal Gao na Timbuktu zanaeleza kuwa wapiganaji wa Ansar Edinne walishambulia baa zinazouza pombe na kupiga marufuku kucheza muziki wa nchi za Magharibi katika vituo vya redio. Shirika la Utamaduni la umoja wa mataifa limeelezea wasiwasi wao kuwa maeneo ya kale katika Timbuktu huenda yakaharibiwa na uasi huo.

Hata hivyo, kiongozi wa Mali aliyepinduliwa, Toure, japo hajulikani yuko wapi, amenukuliwa akisema yuko huru na salama kabisa. Toure amekanusha habari kuwa anashikiliwa na wanajeshi ambao siku ya tarehe 22 walipindua serikali yake.

Kupinduliwa kwa Rais huyo wa Mali kulitokea kukiwa kumesalia wiki tano peke yake ili uchaguzi mkuu ufanywe. Lakini mara tu baada ya kumtimua madarakani Rais Toure, Baraza la Jeshi linaloongoza nchi lilitangaza kuahirishwa kwa uchaguzi huo kwa muda usiojulikana.

Katika taarifa yake fupi kwa njia ya simu kwa shirika la habari la AFP Toure alisema lililo muhimu kwa wakati huu ni kufahamisha watu kuwa yuko huru wala hazuiliwi kama inavyodaiwa.

“Nafuatilia kwa makini sana yale yote yanayotokea nchini. Kwa moyo wangu wote nataka amani na demokrasia”, Toure alisema.

Historia yake

Amadou Toumani Touré amezaliwa tarehe 4 Novemba 1948. Alikuwa Rais wa Mali kuanzia 2002 hadi 2012. Alimwangusha Rais Moussa Traoré katika mapinduzi ya kijeshi ya Machi 1991 na kuongoza serikali ya mpito kwa mwaka mzima kabla ya uchaguzi wa vyama vingi; alikabidhi madaraka kwa mamlaka za kiraia mnamo Juni 1992.

Miaka kumi baadaye, baada ya kustaafu kutoka katika jeshi, aliingia katika siasa kama raia na kushindi uchaguzi wa urais wa mwaka 2002. Alichaguliwa tena kirahisi mwaka 2007 kwa muhula wa pili na wa mwisho. Miezi tu kabla ya kuachia ngazi kufuatia uchaguzi uliopangwa kufanyika, wanajeshi wa Mali wenye kinyongo walipindua nchi na hivyo kumlazimisha aende mafichoni

Maisha ya awali

Amadou Toumani Touré alizaliwa tarehe 4 Novemba 1948, katika eneo la Mopti, ambako alihudhuria masomo ya shule ya msingi. Kati ya 1966 na 1969, alihudhuria masomo ya sekondari katika shule ya Badalabougou iliyopo Bamako ili aje kuwa mwalimu. Hatimaye, alijiunga na jeshi na kujiunga na chuo cha Kijeshi cha Kati. Akiwa mmoja wa wanaanga, alipanda haraka akipitia safu na kozi mbalimbali za mafunzo katika Umoja wa Kisovieti na Ufaransa, na kuwa kamanda wa kikosi cha parachute Commandos mwaka 1984.

Siasa na kazi ya kijeshi

Mwezi Machi mwaka 1991, baada ya ukandamizaji wa kutumia nguvu wa maandamano dhidi ya serikali, Toure alishiriki katika mapinduzi yaliyoelekezwa dhidi ya Rais Moussa Traoré, na kuwa kiongozi wa Kamati ya Mpito kwa ajili ya Ustawi ya Watu na kiongozi wa nchi katika jitihada ya kamati ya mpito kuipeleka serikali ya nchi hiyo kwenye demokrasia.

Aliandaa mkutano wa kitaifa kati ya Julai 29 na Agosti 13, 1991 kuandaa Katiba ya Mali na kufanyika kwa uchaguzi wa wabunge na rais wa mwaka 1992. Baada ya matokeo ya uchaguzi kujulikana, Toure alikabidhi madaraka kwa rais mpya aliyechaguliwa, Alpha Oumar Konaré. Kutokana na kuondoka kwake madarakani kwa hiari, alipata jina la utani la "Askari wa Demokrasia."

Juni 2001, Toure alifanya kazi kama mjumbe maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Kofi Annan, wa Jamhuri ya Afrika, baada ya jaribio la mapinduzi lililoshindwa nchini humo.

June 2002, Mwezi Septemba 2001, aliomba na kustaafu kutoka jeshi, akaingia katika siasa kama mgombea katika uchaguzi wa mwaka 2002. Katika duru ya kwanza ya kupiga kura, alikuwa wa kwanza kwa asilimia 28.71 ya kura, wakati katika raundi ya pili alishinda kwa asilimia 64.35 ya kura, akimshinda mgombea wa ADEMA, waziri wa zamani wa baraza la mawaziri, Soumaïla Cissé, ambaye alipata asilimia 35.65. Touré aliapishwa tarehe 8 Juni 2002.

Urais wake umekuwa ukitazamwa na waangalizi wa mambo kama si wa kawaida, kwa sehemu kutokana na ukweli kwamba si mwanachama wa chama chochote cha siasa na kwamba amekusanya wanachama wote kutoka vyama vyote vya kisiasa nchini humo katika serikali yake. Kufuatia uchaguzi wake wa 2002, aliwateua Ahmed Mohamed AG Hamani kama Waziri Mkuu, lakini tarehe 28 Aprili 2004, nafasi yake ilichukuliwa na Ousmane Issoufi Maiga, ambaye naye kwa upande alilirithiwa na Modibo Sidibé tarehe 28 Septemba 2007.

Touré pia alianzishwa shirika la watoto lililoitwa Fondation pour l'enfance - jina lililokuwa likitumiwa pia shirika kama hilo lililoundwa na Danielle Mitterrand, mke wa rais wa Ufaransa, François Mitterand. Shirika hili hivi karibuni limekuwa likisimamiwa na mke wa Rais Toure, Lobbo Traore, akiliongoza kama wakala wa Touré.

Touré alitangaza mnamo 27 Machi 2007, kuwa angegombea kwa awamu ya pili katika uchaguzi wa rais wa Aprili 2007. Kwa mujibu wa matokeo ya mwisho yaliyotangaza tarehe 12 Mei, Toure alishinda uchaguzi kwa asilimia 71.20 ya kura. Mpinzani mkuu, Rais wa Bunge, Ibrahima Boubacar Keïta, aliambulia asilimia 19.15; Chama cha Front for Democracy and the Republic; umoja huo ikiwa ni pamoja na Keïta na wagombea wengine watatu, waliyakataa matokeo rasmi. Waangalizi wa Nje, hata hivyo, waliukubali uchaguzi kama huru na wa haki. Touré akaapishwa kwa muhula wake wa pili kama Rais tarehe 8 Juni 2007, katika sherehe iliyohudhuriwa na marais wengine saba ya Afrika.

Kutokana na katiba ya Mali, ambayo inataja vipindi viwili vya urais, Toure alithibitisha katika mkutano wa vyombo vya habari tarehe 12 Juni 2011, kwamba hataweza kusimama katika uchaguzi wa rais wa 2012 .

Mapinduzi ya kijeshi 2012

Kwa miezi kadhaa mwaka huu, wanajeshi wa Mali wameipinga serikali ya Touré na kufanya uasi katika eneo la Kaskazini mwa Mali. Tarehe 21 Machi, askari walifanya jaribio la mapinduzi baada ya kuteka maeneo kadhaa Bamako, ikiwa ni pamoja na ukumbi wa rais, makao makuu ya televisheni ya nchi, na baadhi ya kambi za kijeshi. Kisha wakaanzisha mamlaka ya awali ya kiserikali, Kamati ya Taifa ya Matengenezo ya Demokrasia na Nchi (CNRDR), na kutangaza kwamba wameuangusha utawala wa Touré, kwa shutuma kuwa serikali yake ilitawaliwa na uzembe. Touré hakufungwa gerezani na waasi.

Mahali alipo Touré kwa sasa hapajulikani na wanejeshi hao wanaotawala nchi (CNRDR) hawajaonesha kuwa yupo chini ya ulinzi wao.

Makala haya yameandaliwa na Bishop Hiluka kwa msaada wa vyanzo mbalimbali vya habari vya kimataifa.